បណ្ណសារចំណាត់ក្រុម៖ គំនិត-យោបល់ខ្ញុំ

រឿងតាថេន និងចៅសន ជាភាគនិទានក្នុងសៀវភៅ គតិលោក ដែលនិពន្ធដោយ ឧកញ៉ាសុតន្តប្រីយជា ឥន្ធ ដ៏ល្បីល្បាញ… កាលពីខែមុន ខ្ញុំឃើញញាតិមិត្តយើង នៅទីនេះ បានរៀបរាប់ពីហេតុការណ៍មួយ ស្រដៀងគ្នានឹងរឿងតាថេន និងចៅសន ដែរ… ហើយពេលនេះ ខ្ញុំក៍ចង់លើកយករឿងដដែលនេះ មកនិទានម្តងទៀត ជាការកែកំសាន្តផងដែរ…។

ដំណើររឿងតាថេន និងចៅសន របស់ឧកញ៉ាសុតន្តប្រីយជា ឥន្ធ មានដូចតទៅ៖ …មានប្រជាជនក្នុងភូមិមួយ ត្រូវបានលង់ខ្លួនចាញ់បោកល្បិចកល ជនខិលខូច មួយក្រុម ដោយមានមេក្លោងឈ្មោះតាថេន ដែលបានតាំងខ្លួនជាតាបស សម្មាទានសីល ដើម្បីធានាខ្លួនមកជួយរៀបចំពិធីរំដោះគ្រោះកាចចង្រៃនៅក្នុងភូមិ… ជាតង្វាយសំរាប់រៀបចំពិធីរំដោះគ្រោះនេះ គឺតំរូវអោយប្រជាជនក្នុងភូមិទាំងអស់ ត្រូវតែបរិច្ចាគទ្រព្យធនរបស់ខ្លួន យកមកបូជាដាក់នៅក្នុងរោងពិធីរំដោះគ្រោះ របស់តាថេន ដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីភូមិឋានរបស់អ្នកស្រុក។ ជាតំណមរបស់តាថេន គឺហាមដាច់ខាតមិនអោយមាននរណាម្នាក់ ចូលមកក្នុងរោងពិធី ដែលមាន “សីមា” ព័ទ្ធពីក្រៅជាដាច់ខាត… ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់ល្មើស នឹងដំណមនេះ អ្នកនោះនឹងត្រូវ “ឆ្កួត” វិកលចរិត និយាយមិនដឹងខុសត្រូវឡើយ។ វេលាថ្ងៃមួយ មានក្មេងប្រុសម្នាក់ ឈ្មោះចៅសន បានឮសំលេងមនុស្សស្រែកឡូឡា ដោយប្រការ សេពគ្រឿងស្រវឹងនៅក្នុងរោងពិធី… ដោយមិនអស់ចិត្ត ចៅសនបានលបលួច ដើរចូលទៅមើលអោយឃើញផ្ទាល់ភ្នែកក្នុងរោងពិធីតែម្តង ក៍ស្រាប់តែឃើញតាថេន និងបក្សពួក កំពុងផឹកស៊ីហ៊ោកញ្ជ្រៀវ និងកំពុងរៀបចំប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិ របស់អ្នកស្រុក បំរុងរត់គេចខ្លួន។ ពេលដឹងរឿងពិតបែបនេះ ចៅសនបានរត់ សំដៅទៅភូមិ ព្រមទាំងស្រែកប្រាប់អ្នកស្រុកថា តាថេន និងបក្សពួកកំពុងផឹកស៊ី ស្រវឹង ព្រមទាំងកំពុងប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកស្រុក បំរុងរត់គេចខ្លួនហើយ។ តែអ្នកស្រុកទាំងអស់មិនជឿសំដីរបស់ចៅសនឡើយ ដោយពួកគេយល់ថា ចៅសនបានដើរចូលក្នុងសីមារបស់ពិធី ទើបបណ្តាលអោយក្លាយទៅជា “ឆ្កួត” និយាយផ្តេសផ្តាសបែបនេះ ព្រមទាំងចាប់បញ្ចូនខ្លួនចៅសន យកទៅប្រគល់អោយ ក្រុមតាថេន ដើម្បីព្យាបាលជំងឺឆ្កួតនិយាយផ្តេសផ្តាសនេះថែមទៀតផង… គឺពេលនោះហើយ ដែលចៅសនយល់ថា៖ មនុស្សមួយភូមិ “ឆ្កួត” ទាំងអស់!… ចំឡែកតែអញមួយ “ជា” អត់ឆ្កួតដូចគេ..!!..??.. តែការដែលអញ “ជា” តែម្នាក់ឯង បែបនេះ ទើបបណ្តាលអោយអ្នកស្រុកទាំងអស់នោះ  ចោទថាអញ “ឆ្កួត” ទៅវិញ… ហេតុនេះ បើអញមិនធ្វើឆ្កួតតាមអ្នកស្រុកទាំងអស់នោះទេ មើលទៅក្រុមតាថេន នឹងវ៉ៃអញអោយទាល់តែងាប់ហើយ..!!..

ខាងលើនេះ ជាការសង្ខេបនៃភាគនិទានរឿងតាថេន និងចៅសនរបស់គតិលោក សម័យដើម… លុះចំណេរក្រោយៗមក រឿងរ៉ាវនៅក្នុងសង្គមខ្មែរយើង ឧស្សាហ៍ជួប នូវហេតុការណ៍បែបតាថេន និងចៅសន នេះណាស់។ ជាក់ស្តែងថ្មីៗនេះ រឿងរ៉ាវរបស់ ព្រះភិក្ខុ លួន សាវ៉ាត បានកើតឡើងស្រដៀងគ្នានឹងភាគនិទាន របស់គតិលោក ខាងលើនេះដែរ។ ព្រះភិក្ខុ លួន សាវ៉ាត មើលទៅដូចតួអង្គចៅសន បេះបិត ដោយបានដើរចេញពីព្រះវិហារវត្តបទុមវតី ឆ្លងកាត់ “សីមា” ដំណម ដើម្បីទៅចូលរួម ក្នុងពិធីតវ៉ាផ្សេងៗតាមទីសាធារណៈ និងបាន “មើលឃើញ” ពីទុក្ខលំបាករបស់ អ្នកតវ៉ាទាំងអស់នោះ…។ ទង្វើរ ឬសកម្មភាពបែបនេះ ត្រូវបានព្រះភិក្ខុ លួន សាវ៉ាត គិតយល់ដោយខ្លួនព្រះអង្គផ្ទាល់ថា៖ ជាទង្វើរប្រកបដោយទឹកចិត្តដ៏សប្បុរស ដើម្បីជួយដល់ជនរងគ្រោះ ដែលកំពុងជួបប្រទះនូវការលំបាកក្នុងជីវភាពរស់នៅ…។ ព្រះអង្គក៍ប្រហែលជាយល់ទៀតថា៖ ក្នុងឋានៈខ្លួនជាសង្ឃ ដែលឆាន់បាយរបស់ ប្រជាជន កាលបើឃើញប្រជាជនមានទុក្ខហើយ បើមិនជួយយកអាសារ រកខុស រកត្រូវទេ មិនដឹងជាអាត្មាអញ បួសរកខ្មោចយ៍អីទេ..??..!!..

តែទង្វើរបែបព្រះភិក្ខុ លួន សាវ៉ាត នេះបានធ្វើអោយព្រះភិក្ខុសង្ឃដទៃៗទៀត ស្ទើរតែទាំងអស់ ជាពិសេស សម្តេចសង្ឃថ្នាក់ឡូស កំពូលៗ បែរជាយល់ថា៖  គឺជាការប្រព្រឹត្តិខុសនឹងធម្មវិន័យសង្ឃព្រះពុទ្ធសាសនាទៅវិញ… ការដែលខ្លួន គ្រងស្បង់ចីពរជាសង្ឃ ហើយទៅជួយឈឺឆ្អាលរឿងរបស់គ្រហស្ថបែបនេះ គឺជាការមិនត្រឹមត្រូវ… ហើយបើចង់ធ្វើបែបនេះ វិធីមានតែមួយគត់ គឺត្រូវតែ ផ្សឹកពីសង្ឃ ហើយស្លៀកពាក់ជាស៊ីវិល ចូលប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយ អោយពេញទំហឹងតែម្តងទៅ…។

ហេតុនេះហើយ ទើបប្រហែលជាសម្តេចសង្ឃថ្នាក់ឡូសៗ បានមូលមតិគ្នា បើកភ្លើងខៀវមហាសាមគ្គី ដើម្បីចាប់ខ្លួនចៅសន-លួន សាវ៉ាត យកទៅប្រគល់ អោយក្រុមតាថេន-តុលាការ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណា បង្ខំអោយ ចៅសន-លួន សាវ៉ាត ឈប់ដើរឆ្វេចឆ្វាចតាមទីសាធារណៈ និងជាពិសេស កុំអោយមានសង្ឃដីការ “ផ្តេសផ្តាស” ជួយក្រុមអ្នកតវ៉ាទៀត..!!..

តែអ្វីដែលជាកំហុសពិតប្រាកដ ហាក់ដូចជាស្ថិតនៅហួសឆ្ងាយពីនេះ… នោះគឺមកពី ព្រះសង្ឃចាប់ពីឋានៈតូចទាប រហូតដល់ថ្នាក់ឡូស កំពូលៗ បានមកប្រមូលផ្តុំមូលមីរ មកប្រជ្រៀតគ្នាឈរនៅខាងរដ្ឋាភិបាល… ចំឡែកខុសគេតែព្រះភិក្ខុ លួន សាវ៉ាត តែមួយអង្គឯងគត់ បែរជាមកឈរនៅក្នុងក្រុមប្រជាជនអ្នកតវ៉ាប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល ទៅវិញ..!!.. រឿងនេះ ខ្ញុំមិនហ៊ានថា ខាងណា “ឆ្កួត”  ខាងណា “ជា” ទេ… តែមើលទៅ ដំណើររឿង អត់ខុសពីភាគនិទានតាថេន និងចៅសន បន្តិចណាសោះ… គ្រាន់តែថា រឿងហេតុមួយមុនកើតនៅសម័យដើម ឯរឿងហេតុមួយនេះ កើតនៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ ក្តៅៗនេះឯង..!!..

ស្រុកស្រែ